اختراعات قابل مشاوره ثبت کدامند؟

مطابق حقوق مالکیت معنوی بهره‌وری از این دسته حقوق مستلزم مشاوره ثبت آن‌ها در مرجع متولی مشاوره ثبت است و مشاوره ثبت اختراع مستلزم تسلیم اظهارنامه به مرجع مذکور می‌باشد در صورت عدم تسلیم اظهارنامه، حقوقی برای مخترع ایجاد نخواهد شد چنانچه مخترع قبل از تسلیم اظهارنامه و مشاوره ثبت آن به نحوی از انحا از طریق کتبی مانند کتاب، مقاله و یا به صورت شفاهی مانند مصاحبه شرکت در نمایشگاه اقدام به افشای آن نزد عموم نماید، به‌ منزله این است که به اختراع خود را در قلمرو مالکیت عمومی وارد نموده است و چنانچه در مهلت ارفاقی که مطابق بند ۵ ماده ۴ قانون ۹۰ ماه می‌باشد، مبادرت به تسلیم اظهارنامه اختراع ننماید حق اختراع وی از دست رفته محسوب می‌گردد.

اختراع چیست؟ اختراعات قابل مشاوره ثبت کدامند؟

طبق ماده ۱ قانون مشاوره ثبت اختراعات و علایم تجاری؛ اختراع نتیجه فکر فرد یا افراد است که برای اولین بار فرآیند یا فرآورده‌ای خاص را ارائه می‌کند و مشکلی را دریک حرفه‌، فن‌، فناوری‌، صنعت و مانند آنها حل می‌نماید. طبق همین قانون اختراعی قابل مشاوره ثبت است که حاوی ابتکار جدید و دارای کاربرد صنعتی باشد. ابتکار جدید عبارت است از آنچه که در فن یا صنعت قبلی وجود نداشته و برای دارنده مهارت عادی در فن مذکور معلوم و آشکار نباشد و از نظر صنعتی‌، اختراعی کاربردی محسوب می‌شود که در رشته‌ای از صنعت قابل ساخت یا استفاده باشد. مراد از صنعت‌، معنای گسترده آن است و شامل مواردی نظیر صنایع‌دستی‌، کشاورزی‌، ماهیگیری و خدمات نیز می‌شود.

چه مواردی غیرقابل مشاوره ثبت هستند؟

طبق قانون مشاوره ثبت اختراعات و علایم تجاری؛ امور ذیل قابل مشاوره ثبت به عنوان اختراع نیستند:

الف – کشفیات‌، نظریه‌های علمی‌، روشهای ریاضی و آثار هنری‌.
‎‎‎ب – طرحها و قواعد یا روشهای انجام کار تجاری و سایر فعالیتهای ذهنی و اجتماعی‌.
‎‎‎ج – روشهای تشخیص و معالجه بیماریهای انسان یا حیوان‌.
(این بند شامل فرآورده‌های منطبق با تعریف اختراع و مورد استفاده در روشهای مزبور نمی‌شود.)
‎‎‎د – منابع ژنتیک و اجزاء ژنتیک تشکیل دهنده آنها و همچنین فرآیندهای بیولوژیک تولید آنها.
‎‎‎هـ – آنچه قبلاً در فنون و صنایع پیش‌بینی شده باشد. فن یا صنعت قبلی عبارت است از هر چیزی که در نقطه‌ای از جهان ازطریق انتشار کتبی یا شفاهی یا ازطریق استفاده عملی و یا هرطریق دیگر، قبل از تقاضا و یا درموارد حق تقدم ناشی از اظهارنامه مشاوره ثبت اختراع‌، افشاء شده باشد. ‎‎‎درصورتی که افشاء اختراع ظرف مدت شش ماه قبل از تاریخ تقاضا یا درموارد مقتضی قبل از تاریخ حق تقدم اختراع صورت گرفته باشد، مانع مشاوره ثبت نخواهد بود.
‎‎‎و – اختراعاتی که بهره‌برداری از آنها خلاف موازین شرعی یا نظم عمومی و اخلاق‌حسنه باشد.

چه مدارکی برای مشاوره ثبت اختراع لازم است؟

طبق ماده ۲۲ و ۳۲ آیین‌نامه اجرایی قانون مشاوره ثبت علائم تجارتی و اختراعات متقاضی مشاوره ثبت باید مدارک ذیل را تهیه و به اداره مالکیت صنعتی تسلیم نماید:

اظهارنامه اختراع
توصیف شروع اختراع
نقشه‌های اختراع
فتوکپی شناسنامه مخترع یا مخترعین
قبض رسید بانکی حق المشاوره ثبت اظهارنامه تقاضای مشاوره ثبت اختراع
اصل وکالت‌نامه یا رونوشت یا فتوکپی برابر اصل چنانچه تقاضانامه توسط وکیل متقاضی تسلیم شده باشد
نامه رسمی (مدرک مشاوره ثبت سمت مدیریت) دال بر مدیریت شرکت در صورتی که تقاضای مشاوره ثبت از جانب شرکت به عمل آمده باشد

تغییرات در اختراع

(هرگونه تغییر در اختراع باید وفق مقررات به مشاوره ثبت برسد تغییر صورت گرفته باید با رعایت شرایط همراه با توصیف شرح و ضمیمه گردد و مراتب در روزنامه رسمی درج گردد. متقاضی بعد از مدت ۳۰ روز از تاریخ اعلامیه نسبت به پرداخت هزینه اقدام و رسید مربوط به آن را در سامانه در قسمت گزینه مشاوره ثبت درخواست/رفع نقص دریافت نماید . در صورت عدم پرداخت هزینه در مهلت مقرر می‌تواند با بیان دلایل برای یک‌بار درخواست استعمال نماید متقاضی جهت انجام سایر اقدامات باید به صورت حضوری اقدام نماید.

اختراع تا چه مدت زمانی اعتبار دارد؟

پس از مشاوره ثبت اختراع به تقاضای مخترع به مدت ۱۰ یا ۱۵ و نهایتاً ۲۰ سال مورد حمایت قانونی قرار خواهد گرفت در مدت مزبور مخترع با رعایت موارد قانونی مجاز به هرگونه استفاده قانونی خواهد بود پس از انقضای مدت مقرر این مدت قابل تمدید نخواهد بود و منافع اختراع متعلق به عموم خواهد بود و هرکس می‌تواند به طور رایگان از دانش فنی اختراع مزبور استفاده نماید.

آیا حق رجوع به اسناد اختراعات مشاوره ثبت شده وجود دارد؟

پس از مشاوره ثبت اختراع به نام مخترع و درج آگهی در روزنامه رسمی، هر کس می‌تواند با مراجعه به اداره مالکیت صنعتی و ارائه درخواست کتبی- اسناد و اوراق مربوطه به اختراع را ملاحظه نماید. رئیس اداره مالکیت صنعتی ضمن دستور مشاوره ثبت درخواست اجازه ملاحظه پرونده را در حضور یکی از کارکنان اداره صادر خواهد نمود چنانچه متقاضی نیاز به کپی برابر اصل مدارک اختراع داشته باشد باید درخواست را به صورت کتبی ارائه نموده و پس از پرداخت حقوق دولتی متعلقه کپی درخواست شده وی، توسط اداره تهیه و ضمن اخذ رسید به وی تحویل می‌گردد.